Reisverslag Kenia 2018

05 oktober - 24 oktober 2018

Donderdag 4 vrijdag 5 oktober 2018

De koffers zijn gepakt. Alle precies met het juiste gewicht. Sander keurig op tijd, dus de reis naar Kenia gaat beginnen. De reis naar Schiphol verloopt voorspoedig. Op Schiphol de koffers nog even gecheckt, even nog even iets van de ene (iets te zware) naar de andere koffer. Inchecken en op naar de koffie en wachten.

De vliegreis is zoals te verwachten: het duurt even, en rond 06.00 uur Keniaanse tijd landen we in Nairobi. Koffers ophalen en weer inchecken. Op het vliegveld in Nairobi worden we onthaald met mooie Keniaanse muziek. Ze kom je meteen goed in de Keniaanse sferen terecht.

In Mombasa herhaalt zich dit tafereeltje weer. Na de muziek de koffers ophalen en op naar de uitgang. James is helaas verhinderd en we gaan nu met Daniel opstap. Rond 10.30 uur komen we aan in Morning Star. Het welkom is weer mooi. We krijgen kamer A8 op de bovenverdieping. In de middag eerst boodschappen gedaan in Naivas en daarna een redelijk verhelderend gesprek met James. Aantal ‘knelpuntjes’ worden besproken.

Lekker geslapen!

Zaterdag 6 oktober

Ons eerste ontbijt. Vandaag is Daniel onze chauffeur. Eerst naar Manda. Het weerzien met Mary is weer bijzonder. Na de koffie een ‘grandtour’ over de compound. Als eerste gaan we het nieuwe schoolgebouw bekijken. Het ziet er uitstekend uit.

Twee praktijklokalen, met een kantoortje voor de docent en een mooie opslagruimte. De watervoorziening is goed geregeld. Het gebouw is meteen voorzien van dakgoten en er staat een mooie watertank van 10.000 liter.

We hebben ook de andere gebouwen bekeken. Hier gaan we de dakgoten een opknapbeurt geven er twee nieuwe watertanks plaatsen. De trainees van de school gaan dit onder de bezielende leiding van docent Mark uitvoeren. Wij zorgen weer voor de materialen.

De tuin bij de school ziet er niet goed uit. Er staan her en der producten, zoals wat ananasplanten. Jammer, want er zijn toch voldoende mogelijkheden voor de meisjes om voedsel te verbouwen.

Daarna naar Mwangwei. Bij aankomst valt meteen op dat een gedeelte van het doek van de greenhouse stuk is. De tuin oogt rommelig. Veel gras, sukuma wiki en watermeloenen. De schade van het water is goed zichtbaar. Gelukkig heeft Tom veel zaaigoed staan. De tomaten en pili’s moeten wel snel overgepot worden. Dat gaat nog een stevige klus worden.

Samen met Tom een rondje op de tuin gedaan. We bespreken wat we kunnen doen aan de wateroverlast. De ‘ditches’ (gegraven ‘slootjes’) rondom de tuin gaan we aanpakken.

In de middag okra’s, sperziebonen en rode bietjes gezaaid. Daarmee gaan we experimenteren op plot 1.

Zondag 7 oktober

Lekker geslapen, lekker ontbijtje en Max gekeken. In de middag een massage, dus we kunnen er weer tegenaan.

Anna heeft vandaag in alle rust de zaken rondom de sleutelhangers met de ‘strandjongens’ Ali, Micheal en John geregeld. De orders worden met beide handen aangenomen.

Maandag 8 oktober

Vandaag gaan we met James op pad. 4T4 is weer naar huis. Eerst naar Manda. Na de koffie maken we met docent Mark een plan van aanpak.

Anna heeft een bespreking met Mary.

Welke materialen hebben we nodig? Dat blijkt dus heel wat te zijn. De schade van maart 2018 (hevige rukwinden, veel regen) moet worden hersteld. Daarnaast moet de fundering worden gelegd voor de twee nieuw te plaatsen watertanks. Met deze watertanks krijgt de school een watervoorraad van ±50.000 liter drinkwater.

Rond 12.30 uur ga ik (Cees) met James naar Mwangwei. Ik licht hem onderweg in over de situatie betreffende het greenhouse. James blijkt daarvan al op de hoogte zijn. Hij zal ervoor gaan zorgen dat de schade wordt hersteld. Dit moet dan gebeuren met de plaatselijke fundi (!).Met Tom de financiële administratie doorgenomen. Ziet er netjes uit. Afgesproken dat hij deze administratie in de toekomst met Excel zal doen.

De rest van de middag tomaten verpot: ongeveer 1500 planten te gaan. Daarna nog eenzelfde aantal pilipili’s. Het werk zit er dus nog niet op.

James is met de fundi bezig om de greenhouse te herstellen. Ziet er allemaal erg provisorisch uit. De grote scheur wordt dichtgenaaid (!).

Op de tuin is een groep mannen bezig met het uitdiepen van de geulen (ditches) en wordt er aan de watertoren gewerkt.

Twee akkers zijn geploegd. Ray gaat deze geploegde akkers egaliseren met de klauw. Een hele klus, maar we hebben (nog) niet de beschikking over een klein freesje (toekomst).

Dinsdag 9 oktober

Anna gaat in de morgen naar Manda. Ze bespreekt met Mary de materialenlijst voor de school. Deze kan gebruikt worden voor onze aanvraag bij Kiwansi.

In Mwangwei heb ik met Tom het vruchtwisseling systeem (rotation system) door genomen. Hij weet al het een en ander over ‘crop’teelt.

In de middag hebben we samen de tomaten verpot. Saté-stokjes naast de stammetjes gezet en de grond aangevuld.

Woensdag 10 oktober

Vandaag gaan we naar Marie in Kwale. Marie heeft een tuin waarin cropteelt wordt toegepast. Daarnaast wordt het principe van perm-cultuur toegepast. Ze maken zelf hun eigen pesticiden op organische wijze en bespuiten daarmee hun planten 2 keer per week.

In de middag gaat Anna lekker naar het strand. Ik ga met James boodschappen doen bij de hardwarestore. Dakgoten, pijpen, watertanks, hout en allerlei materiaal besteld dat we nodig hebben om de goten te kunnen herstellen en plaatsen.

Rond 15.00 uur samen naar het strand voor een massage.

Donderdag 11 oktober

Vandaag gaan we naar Kidscare. Gesprek met Gerard en Lisette over het huis in Mwangwei. Kan helaas niet verhuurd worden.

In Mwangwei gaan we de piketpaaltjes plaatsen voor het plaatsen van de betonnen palen voor de nieuwe blackshade.

In de middag wachten de plantjes weer op ons. Het is voortdurend zoeken naar ruimte om de potjes in de nursery een plek te geven. De tomatenplantjes moeten in het juiste licht staan, want anders groeien ze krom met iele stammetjes.

Vrijdag 12 oktober

Anna gaat naar Manda en ik heb een werkdag in Mwangwei. Warm vandaag, maar de werkzaamheden schieten lekker op. Mark heeft samen met de trainees de dakgoten en boeidelen eraf gehaald. Als het materiaal wordt gebracht, kunnen we meteen met de opbouw beginnen.

Zaterdag 13 oktober

Rustdag, dus zwemmen, puzzelen en achter de sleutelhangers aan.

Samen een strandwandeling gemaakt en een grote order geplaatst bij Melvin, onze ‘Masai-vriend’. Melvin gaat als een gelukkig mens weg. Morgen om 10.00 zijn de armbandjes en halskettinkjes voor de basisschoolkinderen van Wervershoof klaar.

Zondag 14 oktober

Rustdag en Anna gaat de armbandjes en halskettinkjes ophalen.

Maandag 15 oktober

Onze laatste dag samen in Kenia. Vanavond gaat de rest van de groep op pad: Kees, Arjan, Jan, Remmy, Co en Ben (willekeurige volgorde). We kijken na al naar ze uit.

Wij gaan op pad naar Manda en Mwangwei.

De gaten voor de palen van de blackshade zijn gemaakt. Samen met Tom naar de fundi van de hoedjes geweest. De kwaliteit van de hoedjes kan er net mee door, maar de prijs is er dan ook wel naar. Maar de hoedjes zijn bruikbaar.

Vervolgens met Tom naar de tuin van zijn vader. Wat een trip! De tuin van zijn vader ziet er best goed uit. Er is een waterbron en de uien en pili’s staan er redelijk bij. Maar om de uitjes te kunnen verkopen op de plaatselijke markt moet hij 3 uur heen fietsen en 3 uur terug. En dan krijg je 80 shilling voor een kilo uien. Dat is ongeveer 75 eurocent. Na de vraag waar Tom het liefste werkt, geeft Tom aan graag op de shamba in Mwangwei te werken.

Onderweg bij een plaatselijke boer langs geweest die een eigen gemechaniseerde ploeg heeft. Het apparaat zag er oud en versleten uit, maar dat zegt in Kenia niet zoveel. Ze krijgen alles bijna weer aan de praat. De eigenaar van het apparaat maakt van mijn aanwezigheid meteen gebruik. De binnenband van het apparaat is stuk en of ik in Mombasa even een nieuwe voor hem kan kopen. Het Keniaanse bloed kruipt waar het niet gaan kan.

Opvallend is een prachtig meertje midden in het landschap. De rest van het landschap ziet er droog en dor uit.

Dinsdag 16 oktober

Ik moet om 05.30 uur mijn bed uit. Op naar het vliegveld. Het vliegtuig landt keurig op tijd. In Ukunda boodschappen doen en ons opmaken voor de volgende dagen. Anna gaat de kamers regelen en de financiële zaken afhandelen.

Woensdag 17 oktober

Heerlijk samen aan het ontbijt om 07.00 uur. Iedereen heeft er zin in. James komt met een grote auto waarin allen een plekje kunnen vinden. We gaan eerst naar Manda voor de kennismaking met de school en Mary en in de middag naar Mwangwei.

Na de koffie eerst een bezoek aan de nieuwe twinworkshop, het gebouw met de twee nieuwe lokalen.

Rond 12.00 uur wordt er een lading materiaal geleverd. De eerste ladingen zijn op zaterdag gedaan. Een kleine puinhoop. Het meeste materiaal is er niet, wat er is, is op de verkeerde plaats geleverd en het materiaal wat wel wordt geleverd is niet het juiste. Niet allemaal, maar het scheelt niet veel. We vissen het bruikbare materiaal eruit en Co gaat meteen aan de slag. De uiteinden van de dakspanten moeten worden verstevigd om daaraan de boeidelen te kunnen plaatsen. We hebben de beschikking over goed gereedschap (uit Nederland!). Co doet het voor en vervolgens mogen Mark en zijn leerlingen het werk overnemen.

Kees (Schouten) is ondertussen druk bezig met het planten van de tulpen. Afwachten wat dit gaat worden.

Ben, Anna en Remmy stappen uit bij de school van Diana. Ben heeft een heel mooi bedrag bij elkaar verzameld en daarmee gaat hij dit kleuterschooltje sponsoren. Diana is uiteraard blij verrast.

In Mwangwei maken we eerst kennis met Tom en Ray en daarna volgt er een rondleiding. De handen worden meteen uit de mouwen gestoken. Het werk aan de nieuwe blackshade begint meteen. De palen worden geplaatst. Dat is nog een hele klus, maar met pole pole komt alles goed. Wat vandaag niet af is, komt morgen wel.

Ondertussen wordt er ook weer druk gewerkt aan de tweede watertoren. Het lijkt er dan uiteindelijk toch van te komen. Het werk heeft meer dan een jaar stil gelegen.

Op de terugweg even langs bij de hardware: lang niet alle beloofde materialen zijn geleverd. Maar ik krijg de verzekering dat morgen alles zal worden geleverd. Dit is mij eerder beloofd, maar er is geen andere keus.

Donderdag 18 oktober

Ben gaat samen met Anna en Remmy vandaag ‘werken’ op de school van Diana. Hoogtepunt onderweg het uitdelen van de mutsjes van Riet.

Ben verandert zijn kapsel in een Rasta kapsel en Remmy geeft aanwijzigingen om de kozijnen en deuren te verven.

De rest gaat naar de tuin. Kees krij

gt vandaag versterking van 4 trainees. Samen met hen gaat hij o.a. zonnebloemen zaaien. De leerlingen kunnen op deze manier een klein gedeelte van de ‘schoolfee’ verdienen. Er moeten planten uit de trays uitgeplant worden. Er worden radijsjes en andere groenten gezaaid. Kees heeft zo zijn eigen tuinploeg.

Op de tuin gaan we beginnen met het boren van de benodigde gaatjes in de hoedjes. Het schiet niet erg op, want de accu’s zijn snel leeg. Accu’s dus mee naar Ukunda. Boren op het balkon, moet kunnen.

Vrijdag 19 oktober

Cees en Co gaan vandaag mee naar Manda. De trainees hebben al een groot deel van goten opgehangen. Het ziet er strak uit. De funderingen van de nieuwe watertanks vorderen gestaag.

Ben is weer druk op ‘zijn’ schooltje. Vandaag staat het parachute spel op het programma. Wat een feest voor de kinderen. Ongekend voor hen: spelen. Wat wordt er genoten en niet alleen door de kinderen, wij genieten volop mee.

De lunch vandaag bij Bibi, de oma van Mary. We zitten deze keer pontificaal in de woonkamer van de familie. De tv staat aan. We zien een uitgebreide reportage van ijsberen. Past wel in dit klimaat.

Kees is ook vandaag druk in de weer met zijn tuinploeg. Er wordt driftig gezaaid en geplant

In de nursery worden nu de pili’s uitgeplant in potjes. Het zijn er velen, maar het werk vordert gestaag. Tom heeft planken besteld om de potjes op te kunnen plaatsen. De hele nursery staat vol met kostbaar materiaal.

Er worden de nodige gaatjes geboord in de hoedjes, maar de accu’s zijn de zwakke schakel. Co, Jan en Arjan werken aan de blackshede, met ieder zijn eigen klus.

De watertoren wordt voorzien van ‘luxe’ zuilen. De zuilen worden netjes afgewerkt.

Om 17.00 uur moeten we weer terug zijn in Morning Star, want de volgende lading sleutelhangers worden vandaag afgeleverd.

Uiteraard nog even een bezoekje aan de hardware. We maken vorderingen. Het meeste is afgeleverd.

Zaterdag 20 oktober

Een kort bezoek aan Manda. Het gaat prima met de dakgoten. Dat is een mooie geruststelling. Dit geldt eveneens voor de funderingen.

Ben gaat samen met Diana, Remmy en Anna boodschappen doen. Er wordt lesmateriaal en stoeltjes voor de school gekocht. Na afloop van het winkelen wordt er door Ben , Remmy en Anna een terrasje gepikt in Ukunda. Diana moest nog wat eigen dingetjes doen.

Een ander hoogtepunt van deze dag is de nursery. De draden zijn getrokken en het doek ligt erop. Ziet er gelikt uit, dankzij het harde werken van de mannen. Geweldig! Tom kan zijn planten hier naartoe verplaatsen.

In de middag vindt er een grote massage marathon plaats. Dat is na afloop wel te zien. De Tuskers gleden met de groots mogelijke soepelheid naar binnen.

Ook is er gezwommen in het overheerlijke zeewater. De temperatuur van het water is ook werkelijk heerlijk.

Zondag 21 oktober

Jan, Arjan en Cees gaan golfen. Prachtige baan, en onder begeleiding van drie caddy’s worden er negen holes afgewerkt. Jan laat zien dat hij de anderen een beetje voor de gek heeft gehouden: zeggend dat hij nog nagenoeg niet heeft gegolfd, slaat hij toch menig balletje mooi in de juiste richting. Blijkt dat hij dus wel degelijk enige golfwijsheid heeft opgedaan in het verleden. Het zij hem vergeven. De aanwezigheid van de twee vrouwelijke caddy’s is niet verkeerd. Ze slagen erin om iedere afgedwaalde bal op te sporen. We vertrekken met ieder één bal en daarmee komen we na 9 holes ook terug.

De anderen gaan vandaag naar de kerk. 10.00 uur. De echte ‘diehards’ zitten tot rond de 13.15 uur in de kerk. De anderen hebben het godshuis ietsje eerder verlaten.

We hebben twee kratten met hoedjes meegenomen om gaatjes te boeren. Maar de zwakke schakel zijn nu in de boortjes. Maar ja, aan alles komt een einde, dus ook aan deze 6mm boortjes.

In de middag gaan Anna, Arjan, Ben, Jan en Remmy een strandwandeling maken. Ze gaan met de tuc-tuc naar de Congo rivier en wandelen vandaaruit terug naar Morning Star.

Om half zes een goed gesprek met James. De zaken omtrent het huis worden afgerond.

In de avond genieten (sommigen) van Max: een mooie tweede plek! Koste wat moeite om de tv op de juiste zender te krijgen, maar na wat ‘aandringen’ toch gelukt.

Maandag 22 oktober

Vandaag de laatste werkdag.

Ben en Remmy worden bij de school van Diana afgezet, en Kees, Jan en Arjan bij de tuin. Co boort de laatste gaatjes. Jan en Arjan leggen de laatste hand aan het spannen van de draden van de nieuwe black shade.

Kees gaat aan de slag met zijn trainees.

Als de batterij van de boor de ‘geest’ heeft gegeven, gaan Co, Cees en Anna naar Manda. Mark krijgt nu de beschikking over twee boren. Hij is druk bezig met de fundering voor de watertank. Vandaag zitten de goten van het hoofgebouw aan de voorkant erop. Prachtig

stukje werk. Om 13.00 uur is iedereen weer op de tuin. We hebben de golfplaten voor het dak van het huis van Tom meegenomen (deze zijn afgeleverd in Manda). Na uitleg van Co kan Tom nu samen met Ray het dak repareren.

Er worden nog steeds pili’s verplant. Ray heeft de loszittende delen van de nieuwe nursery netjes afgewerkt en vastgezet.

Vandaag staat er behoorlijk veel wind en dat heeft gevolgen voor de greenhouse. Het achterste deel scheurt helaas weer open. Wat te doen hiermee?

Om 15.30 uur nemen we afscheid van Tom en Ray (Anna en Cees uitgezonderd). Ray en Tom worden bedolven onder de kleding van Kees, Arjan en Jan.

Op de terugweg even langs bij de hardware shop. Spullen terugbrengen en de lijst van geleverde goederen controleren. Het restant van het geld laten we bij Mary achter. Zo weten we dat alles uiteindelijk zal worden geleverd.

Vandaag geniet James samen met ons van het diner. James krijgt van Arjan “een foute kersttrui’ en een heerlijk warme trui. Deze trekt hij meteen aan. Het waait vandaag hard.

Dinsdag 23 oktober

Arjan, Jan, Kees, Remmy, Co en Ben gaan vandaag naar Simba Hills. Anna en Cees gaan naar Manda en Mwangwei. In Manda zit de dakgoot aan de achterkant van het hoofgebouw er bijna op. Koffie gedronken met Mary. Mary geld gegeven om de laatste materialen te kunnen betalen bij aflevering. We laten de school met een goed gevoel achter.

We hebben vastgesteld dat één van de tulpen van Kees al tekenen van leven laat zien.

In Mwangwei nemen we met Tom de laatste zaken betreffende de administratie en het volgen van de weersberichten door. Er staat erg veel wind. We raden hem aan om de planten te verhuizen naar de nieuwe nursery en de greenhouse. Gaat hij doen.

Naar huis! Weer loslaten, maar met een goed gevoel. Er is hard gewerkt, veel bereikt en de sfeer is uitstekend geweest.